Ä°stanbul Kuyumcular Odası (Ä°KO) Fatih Temsilcisi, 47 yıllık deneyimli perakendeci Semih HaÅŸhaÅŸ, Oda Yönetimi’nin verdiÄŸi destekle Fatih’te esnaf arasında örnek bir birliktelik saÄŸladıklarını belirterek, “Ä°lçemizde kimse kimsenin iÅŸini bozmuyor, hiçbir esnaf baÅŸkasının müÅŸterisine karışmıyor. YeteneÄŸi olan satıyor, yeteneÄŸi olmayan alkışlıyor.” dedi.

Yazı/Fotoğraf: Nesim AKIN

Semih Bey, öncelikli sizi biraz tanıyabilir miyiz?
Kuyumculuk, baba mesleÄŸim. Babam, hem atölyeci, hem de maÄŸazacıydı. Ä°lk, ortaokul ve liseyi Ä°skenderun’da okudum. 1977 yılında üniversiteyi okumak yerine babama yardım etmek amacıyla mesleÄŸi seçtim.

Meslek hayatınız boyunca hep perakendecilik mi yaptınız?
Evet, mağazacılık yaptım, ayrıca iyi bir altın tamircisiyim.

Perakendecilikte baÅŸarılı olmak en çok dikkat edilmesi gereken hususlar neler?
Öncelikle terazide hassasiyet ve doÄŸru olmalıyız. Öyle ki milimine kadar önem göstermeliyiz. Firma olarak takı satarken gram hesabında 1-2 milyem eksik hesap ederim. MüÅŸteriden alırken de herhangi pisliÄŸi ve taşı yoksa birebir alırım. Firma olarak alışlarımızı hep milyem üzerinden doÄŸru aldık, piyasayı memnun ettik. Üretici ve toptancılar ile saÄŸlıklı bir iliÅŸkimiz oldu. Åžükürler olsun Fatih’te çevre de yaptık. Åžu anda çocuklarım da baÅŸarılı olmamdan dolayı da bu iÅŸi yapıyor.

Fatih’te tüketiciler, en çok hangi tür takıları tercih ediyor?
Eskiden ağır takılar satardık. Gerdanlık ve kelepçeler, 50 gramdan baÅŸlar 150 grama kadar çıkardı. Turizmcilerin getirdiÄŸi turistler de ağır ürünler alırdı. Åžu anda ise setler, 15 grama kadar düÅŸtü. Yüzükler 2-3 gramdan baÅŸlıyor. Düz alyanstan baÅŸka bir ÅŸey satılmıyor. Piyasada daha çok hafif bileklik türü, yüzük ve halka küpeler talep görüyor. Sarrafiyede ise kuyumcular olarak kendimize büyük zararımız var. MüÅŸterileri belli bir ürüne yönlendirmek de bizim elimizde. ÖrneÄŸin; gram altın öne çıktı, yatırım için alım yapanların yüzde 90’ı gram altın peÅŸinde. Bu da kuyumcuyu bitirme noktasına getirdi.

 Siz, Kuyumcular Odası Fatih TemsilciliÄŸi’ni de yapıyorsunuz. Perakendeci meslektaÅŸlarınızın en çok dile getirdiÄŸi sorunlar nelerdir?
Fatih esnafı olarak Ä°stanbul Kuyumcular Odası ve Yönetimi’ni destekliyoruz her zaman da yanlarındayız. Esnaf arasında örnek bir birlikteliÄŸimiz var.  WhatsApp grubunda hep iletiÅŸim halindeyiz, özürlü ürün ve sıkıntılı müÅŸterileri paylaşıyoruz. Zararın neresinden dönersin kardır ilkesiyle hareket ederek zararımızı aza indirgiyoruz. Tabii ki gece soyguncuları, kapkapçılar ve tırnakçılar esnafı üzüyor. Bazen maÄŸazalarımıza bozdurulmak üzere sahte altın, çeyrek ve gram altınlarla gelebiliyor. Bunları da hemen WhatsApp’ta arkadaÅŸlarımıza iletiyoruz.

Fatih’te kuyumcular olarak örnek bir birliktelik oluÅŸturdunuz. Bunu nasıl saÄŸladınız?
Uzun yıllardır yakından tanıdığımız Ä°stanbul Kuyumcular Odası Yönetimi Kurulu Üyeleri;  merhum Eyüb Özcan ile Naim Türkcan Bey, bizi bu konuda görevlendirdi. Onların vasıtasıyla BaÅŸkan Mustafa Bey ile tanıştık. Bu iÅŸi baÅŸaracağımızı hissederek TuÄŸrul Dirier arkadaşımız ile bu iÅŸe baÅŸ koyduk. Esnafı tek tek ziyaret ettik, gönüllerini kazandık.  Zaman zaman Oda BaÅŸkanımızın da katıldığı görüÅŸmeler yaptık, huzura kavuÅŸtuk. Åžimdi kimse kimsenin iÅŸini bozmuyor. Hiç kimse kimsenin müÅŸterisine karışmıyor. YeteneÄŸi olan satıyor, yeteneÄŸi olmayan alkışlıyor.

Özellikle son dönemde kuyumcu hırsızlıkları ve soygunlarında bir artış gözleniyor. Bu konuda vermek istediÄŸiniz bir mesaj var mı?
Kuyumcu olarak malımız ve canımız maÄŸazamızda. Dükkanımızı evimiz olarak görüyoruz. Öncelikle malımıza sahip çıkmak için bir kere güvenliÄŸimizin saÄŸlam olması lazım. Bizim maÄŸazalarımızda üç çeÅŸit alarm sistemi mevcut. Ayrıca, fazlaca kameralarımız var. Bunun dışında kepengimizde kilit ve alarm var. Esnafımızda gördük, sis bombası sistemini de kurduk. Åžimdi gönlümüz rahat. Gerekirse alarm merkezi ile iletiÅŸime geçiyoruz. Kuyumcu arkadaÅŸlarımızın zarar görmesi bizi de üzüyor. Ä°nÅŸallah, bunları da önleriz diye düÅŸünüyorum.

Fatih Temsilcisi olarak Ä°stanbul Kuyumcular Odası Yönetimi ile nasıl bir iletiÅŸiminiz var?
Yönetim saÄŸ olsun yanımızda ve kendini hissettiriyor. ÖrneÄŸin; soygunlarda ve zarar gördüÄŸümüz olaylarda Mustafa BaÅŸkan, bizden önce geliyor. BaÅŸkan, gönlümüzde bir taht kurdu. Ä°nÅŸallah, uzun yıllarda bu yönetim ile çalışırız. Bizde onlara destek konusunda söz verdik ve bu desteÄŸimiz sonuna kadar sürecek. Ä°nÅŸallah, vergiler ilgili sorunlarımız da çözülür ve önümüzü daha iyi görürüz.

Ä°stanbul Kuyumcular Odası Yönetimi ve BaÅŸkan Atayık’ın çalışmalarını nasıl buluyorsunuz?
Gecesini gündüzüne katıyor baÅŸarılı buluyoruz. Ä°KO Yönetimi’nin üzerinde mesleki olarak ağır bir yük var. Ama, bunun da üstesinden geleceklerine inanıyorum.

Önümüzdeki süreç için Oda Yönetimi’nden perakendeciler olarak beklentileriniz nelerdir?
Ä°stihdam edeceÄŸimiz kiÅŸiler hakkında saÄŸlıklı bilgi edinmek amacıyla Kuyumcular Odası bünyesinde bir bilgi bankası oluÅŸturulmasını istiyoruz. Böylece, personeli iÅŸe alırken Ä°KO sayesinde araÅŸtırma yapmış oluruz. Yönetim, semt ve ilçelerle belirli periyotlarda bir araya gelmelidir. Bu sayede kimse kimsenin iÅŸini bozmaz. Mesela; baÅŸka semtlere gittiÄŸi zaman müÅŸterilerimizin morali bozuluyor. Bu mesleÄŸimize atılan bir taÅŸtır. Bugün bana yapar; ama yarın kendisine de yapar. GeleceÄŸi altından soÄŸutur. Bizim amacımız, iÅŸçilikli ürün satmaktır, gram altın satmak deÄŸildir. Gram altın satmak isteyen esnafımız açsın döviz bürosu, hem altın hem de döviz satsın. En azından yeteneÄŸini orada kullanmış olur. Biz kendi elimizle ayağımıza sıkıyor, kuyumculuÄŸu çürütüyoruz. Sizin vasıtanızla hurda alım ve satım konusunda devletimizin ilgili birimlerine bir çaÄŸrı yapmak istiyorum. Ä°htiyaca göre düzenlenecek bir kredi kartı makinesiyle hurda altın alımı ve yatırımlık altınların satışına tüm kuyumcu maÄŸazaları dahi edilebilir. Örnek olarak müÅŸteri dükkana gelip 1 Cumhuriyet altını almak istedi. Bu altının bedelini kredi kartı sistemiyle anında müÅŸterinin altın hesabına aktarılabilmelidir. Devlet de bize bunun karşılığı çok cüzi bir komisyon versin. Önemli olan devletimizin altını fiziki olarak deÄŸil de para olarak toplarsa çeyrek altın, gram ve cumhuriyet altınıyla uÄŸraÅŸmaktan kurtulmuÅŸ oluruz. Bugün, sadece iki-üç personeli sarrafiye iÅŸinde kullanıyoruz. Bunun maliyeti de oldukça yüksek. Gelirlerimiz giderimizi zor karşılıyor. Pandemiden beri para kazanamıyoruz desek doÄŸrudur.

Fatih olarak hem Tarihi Yarımada’da bulunmak, hem de Çarşı’ya yakın olmanızın avantajları, dezavantajları nelerdir?
Önceleri Fatih çok avantajlıydı; çünkü, ilçemize her yerden müÅŸteri geliyordu. Åžu anda her yer perakendeci doldu. Fatih boÅŸaldı ve dışarıdan gelen insanlarla doldu. Yatırımcı, paralı kesim gitti, orta direk ve alt grubu kaldı. Ayrıca, Kapalıçarşı’nın bize yakın olması dezavantaj. Çünkü, gelenlerin çoÄŸu, Çarşı’ya gidelim orası daha uygun, kalabalık, çeÅŸit fazla diyor. Son zamanlarda yurt dışından da turist gelmiyor. Turist gelmiyorsa Fatih bitmiÅŸtir. Kiralar ve iÅŸçi gelirleri yüksek. Bunları kaldırmaya gücümüz neredeyse yetmeyecek. MesleÄŸimizde eleman açığı çok. Çırak çalıştırmak istiyoruz; ama alamıyoruz. Çırak çalıştırmada en azından sigorta konusunda bir kolaylık saÄŸlanabilirse biz de eleman alırız. Bu iÅŸin önü açılırsa yetiÅŸtirmek üzere 3-5 çırak istihdam edebiliriz.